Het hijsgebied beschrijft het gebied op de vloer waar een last zich boven kan bevinden tijdens het hijsen en verplaatsen. Het gaat hierbij om de tweedimensionale projectie van alle mogelijke posities van de last.
Het hijsgebied omvat:
• de plek waar de last wordt opgepakt;
• de route waarlangs de last wordt verplaatst;
• de plek waar de last wordt neergezet.
Dit begrip wordt vaak gebruikt bij het bepalen van veiligheidszones, afzettingen en risico-inventarisaties binnen een cleanroom.
Kort gezegd: waar kan de last zich boven bevinden?
Het hijsbereik beschrijft wat de kraan technisch kan bereiken, zowel horizontaalals verticaal. Het is daarmee een driedimensionaal begrip.
Het hijsbereik bestaat uit:
• het hijsgebied op de vloer;
• vermenigvuldigd met de beschikbare hijshoogte.
Daarmee geeft het hijsbereik inzicht in het volledige volume waarbinnen een last kan worden opgepakt, verplaatst en gepositioneerd.
Het hijsbereik vormt een belangrijk uitgangspunt bij het ontwerpen en kiezen van een cleanroomkraan.
Bij een bovenloopkraan is het hijsbereik gekoppeld aan de vaste kraanbaanconstructie van het gebouw. De kraan beweegt over deze kraanbaan, terwijl het katwerk mettakel zich over de kraanligger verplaatst.
De uiterste posities van de takel worden bepaald door de lengte van de kraanbaan,de overspanning van de kraanligger en de beschikbare hijshoogte onder hetplafond. Het hijsbereik ligt daarmee vast binnen één duidelijk afgebakend en reproduceerbaar werkgebied.
In cleanroomomgevingen wordt een bovenloopkraan vaak toegepast wanneer hijswerkzaamheden structureel of frequent onderdeel zijn van het proces. Het vaste hijsbereik biedt voorspelbaarheid en stabiliteit, wat aansluit bij omgevingen met herhaalbare bewegingen, vaste werkstations en continue logistieke stromen.
Bij een portaalkraan geldt een eenvoudig principe: waar de portaalkraan kan rijden,daar kan de takel komen.
Het hijsbereik beweegt mee met de kraan en wordt bepaald door de beschikbare rijruimte op de vloer, de overspanning van het portaal en de vrije hoogte onderplafonds en installaties. Het werkgebied is daardoor niet vast gekoppeld aan één locatie, maar kan per situatie verschillen.
In cleanroomomgevingen wordt een portaalkraan vaak toegepast bij kleinere tot middelgrote lasten en in situaties waarin hijswerkzaamheden periodiek of projectmatig plaatsvinden. Het verplaatsbare karakter maakt het mogelijk om het hijsbereik beschikbaar te maken waar en wanneer dat nodig is, zonder een vaste kraanbaan in de ruimte te integreren.
Elke cleanroomkraan heeft een duidelijk gedefinieerd hijsbereik. Dit is het gebied waarbinnen de kraan zich mag verplaatsen en lasten mogen worden gepositioneerd. Het hijsbereik wordt bepaald door de kraanbaan, de constructie en de mechanische grenzen van het systeem.
Om te voorkomen dat de kraan buiten dit toegestane werkgebied kan bewegen, zijn aan de uiteinden van het hijsbereik stopsystemen aangebracht.
De V-van-validatie is een bekend hulpmiddel bij het ontwerpen, bouwen en kwalificeren van cleanroomomgevingen. Minder bekend is dat hijsvoorzieningen hierin al in een vroeg stadium een rol spelen. Juist daar worden risico’s, herontwerp en vertraging voorkomen.
Een cleanroomkraan selecteren begint niet bij het draagvermogen, maar bij inzicht en kennis. Welke ISO-klasse geldt? Welke contaminatierisico’s spelen er? Welke materiaal- en reinigingseisen zijn van toepassing? Zonder deze basis ontstaat onnodig risico in ontwerp, vertraging in validatie en onnodige procesinstabliteit.
Daarom hebben wij een reeks technische whitepapers ontwikkeld die engineers en cleanroom managers ondersteunen bij het specificeren van hijsoplossingen in cleanrooms en gecontroleerde productieomgevingen.
Een cleanroomkraan installeren vraagt om precisie. Niet alleen in staal, maar ook in planning. Juist tijdens bouwvergaderingen ontstaat het overzicht dat nodig is om knelpunten te voorkomen.
Onze experts staan voor u klaar.
Achtseweg Zuid 161
5651 GW Eindhoven
Nederland
T +31(0)88 425 83 00
sales@cleanroomcranes.nl
www.cleanroomcranes.nl