Cleanroom deeltjescontaminatie: oorsprong en verplaatsing

Contaminatie in een cleanroom kan worden gedefinieerd als de aanwezigheid van stoffen of gassen, zoals deeltjes, vloeistoffen of gassen, die een ongewenst effect kunnen hebben op het product, proces of zelfs een levend wezen. In sommige gevallen kunnen licht, magnetisme, statische elektriciteit en straling ook als contaminatie worden beschouwd.

In deze blog richten we ons op de contaminatierisico's bij het gebruik van een traditionele (bovenloop)kraan.

 

 

Deeltjescontaminatie uitgelegd

Er zijn deeltjes die afkomstig zijn van de kraan, en deeltjes die door de kraan worden vrijgegeven uit het gebouw of de constructie, door het toevoegen van energie via trillingen of turbulentie.

De meeste cleanrooms zijn ontworpen met een luchtstroompatroon van plafond naar vloer, meestal turbulent. Er zijn enkele uitzonderingen, zoals laminaire (horizontale) stroming, en enkele hybride oplossingen daartussenin.

In de meeste gevallen helpt de luchtstroom, samen met de zwaartekracht, deeltjes om zich op een lager oppervlak te deponeren—vooral deeltjes van 25 micron en groter. De afbeelding hieronder toont de tijd die deeltjes van verschillende microngroottes nodig hebben om 2,5 meter af te leggen.

Blog Theun_particle deposition_NL

Aangezien de kraan vaak een van de hoogste structuren in de cleanroom is, hebben deeltjes die afkomstig zijn van of losgemaakt worden door de kraan een hoge kans om op het product of proces eronder te landen. De kans hangt af van de vorm en samenstelling van het deeltje. Bijvoorbeeld, een rond metalen deeltje zal veel sneller neerslaan dan een plastic vezel.

Voorbeeld:

  • Metalen deeltje: Als een rond metalen deeltje van de kraan boven het product los komt, is de kans groot dat het door de zwaartekracht op het oppervlak van het product terechtkomt.
  • Plastic vezel: Als een vezel van plastic vanaf dezelfde locatie wordt los komt, kan deze door de luchtstroom verder weg neerslaan en zal de neerslagtijd veel langer zijn.

 

VGI_test 3

In deze opstelling is getest met een speciale cleanroom kraan en is gemeten wat de werkelijke contaminatie bijdrage van deze bovenloopkraan is met betrekking tot de ISO 14644-1 2015. Dit met zuivere cleanroom gewichten in beide takels. Hiermee is aangetoond dat onder de zwaarste omstandigheden de deeltjes die van de cleanroom kraan komen minimaal zijn.

Wanneer de kraan een eigen ondersteuningsconstructie heeft, is deze mogelijk niet verbonden met het gebouw waarin de cleanroom zich bevindt. In de meeste gevallen is dit echter wel het geval. Daarom is het erg belangrijk dat de kraan zonder trillingen werkt. Wanneer trillingen zich door de muren en het plafond van de cleanroom verplaatsen, kunnen ze deeltjes die aan deze oppervlakken kleven de energie geven om los te komen en hun weg naar een lager oppervlak, zoals het product of proces, te vinden.

Om contaminatierisico's te minimaliseren, is het belangrijk dat alle bewegingen van de kraan soepel en niet abrupt zijn om trillingen en verstoringen van de luchtstroom in de cleanroom te voorkomen. Bovendien mag de snelheid van de kraan de algemene luchtstroomsnelheid van de cleanroom niet overschrijden.

Onze cleanroom kranen

Door slim te ontwerpen en aandacht te besteden aan elk detail, beperken of voorkomen onze cleanroomkranen verschillende vormen van contaminatie. Hierdoor voldoen al onze hijsoplossingen aan de strenge ISO-normen voor cleanrooms. De hijsoplossing zal de cleanroomomgeving niet verstoren door ongewenste contaminatie te introduceren.

Wilt u precies weten hoe we dit doen en waarom u zou moeten kiezen voor een kraan van Mennens Cleanroom Cranes boven een traditionele industriële bovenloopkraan? Neem gerust contact met ons op. Wij zijn ervan overtuigd dat we ook voor uw toepassing de perfecte kraan kunnen bieden.

 

Meer nieuws

Blog Image :

RVS vs gecoat staal in cleanroomkranen

Materiaalkeuze in cleanroomkranen wordt vaak onderschat. Een verkeerde keuze kan leiden tot contaminatierisico’s, een hoger systeemgewicht of onnodige kosten in sterk gecontroleerde omgevingen.

De keuze tussen RVS en gecoat staal lijkt logisch, maar is altijd afhankelijk van de toepassing. Materiaalkeuze beïnvloedt reinheid, contaminatierisico, kosten en procesbetrouwbaarheid in gecontroleerde omgevingen.

Lees meer
Blog Image :

MCC op Clean Event 2026

Op 23 april is Mennens Cleanroom Cranes aanwezig op het Clean Event 2026 van Mikrocentrum. Dit evenement, met gratis toegang na registratie, staat in het teken van reinheid en contaminatiebeheersing binnen hightech productieomgevingen.

Lees meer
Blog Image :

De rol van stopsystemen van cleanroomkranen

Elke cleanroomkraan heeft een duidelijk gedefinieerd hijsbereik. Dit is het gebied waarbinnen de kraan zich mag verplaatsen en lasten mogen worden gepositioneerd. Het hijsbereik wordt bepaald door de kraanbaan, de constructie en de mechanische grenzen van het systeem.

Om te voorkomen dat de kraan buiten dit toegestane werkgebied kan bewegen, zijn aan de uiteinden van het hijsbereik stopsystemen aangebracht.

 

NL stopsystemen 1


Lees meer
Blog Image :

V-van-validatie en cleanroomkranen in het ontwerpstadium

De V-van-validatie is een bekend hulpmiddel bij het ontwerpen, bouwen en kwalificeren van cleanroomomgevingen. Minder bekend is dat hijsvoorzieningen hierin al in een vroeg stadium een rol spelen. Juist daar worden risico’s, herontwerp en vertraging voorkomen.

Lees meer
Terug naar het overzicht

Laat u adviseren

Onze experts staan voor u klaar.

Contact us

Maatwerk nodig?

Contact us

Mennens Cleanroom Cranes B.V.

Achtseweg Zuid 161
5651 GW Eindhoven
Nederland
T +31(0)88 425 83 00
sales@cleanroomcranes.nl
www.cleanroomcranes.nl