Cleanroom deeltjescontaminatie: oorsprong en verplaatsing

Contaminatie in een cleanroom kan worden gedefinieerd als de aanwezigheid van stoffen of gassen, zoals deeltjes, vloeistoffen of gassen, die een ongewenst effect kunnen hebben op het product, proces of zelfs een levend wezen. In sommige gevallen kunnen licht, magnetisme, statische elektriciteit en straling ook als contaminatie worden beschouwd.

In deze blog richten we ons op de contaminatierisico's bij het gebruik van een traditionele (bovenloop)kraan.

 

 

Deeltjescontaminatie uitgelegd

Er zijn deeltjes die afkomstig zijn van de kraan, en deeltjes die door de kraan worden vrijgegeven uit het gebouw of de constructie, door het toevoegen van energie via trillingen of turbulentie.

De meeste cleanrooms zijn ontworpen met een luchtstroompatroon van plafond naar vloer, meestal turbulent. Er zijn enkele uitzonderingen, zoals laminaire (horizontale) stroming, en enkele hybride oplossingen daartussenin.

In de meeste gevallen helpt de luchtstroom, samen met de zwaartekracht, deeltjes om zich op een lager oppervlak te deponeren—vooral deeltjes van 25 micron en groter. De afbeelding hieronder toont de tijd die deeltjes van verschillende microngroottes nodig hebben om 2,5 meter af te leggen.

Blog Theun_particle deposition_NL

Aangezien de kraan vaak een van de hoogste structuren in de cleanroom is, hebben deeltjes die afkomstig zijn van of losgemaakt worden door de kraan een hoge kans om op het product of proces eronder te landen. De kans hangt af van de vorm en samenstelling van het deeltje. Bijvoorbeeld, een rond metalen deeltje zal veel sneller neerslaan dan een plastic vezel.

Voorbeeld:

  • Metalen deeltje: Als een rond metalen deeltje van de kraan boven het product los komt, is de kans groot dat het door de zwaartekracht op het oppervlak van het product terechtkomt.
  • Plastic vezel: Als een vezel van plastic vanaf dezelfde locatie wordt los komt, kan deze door de luchtstroom verder weg neerslaan en zal de neerslagtijd veel langer zijn.

 

VGI_test 3

In deze opstelling is getest met een speciale cleanroom kraan en is gemeten wat de werkelijke contaminatie bijdrage van deze bovenloopkraan is met betrekking tot de ISO 14644-1 2015. Dit met zuivere cleanroom gewichten in beide takels. Hiermee is aangetoond dat onder de zwaarste omstandigheden de deeltjes die van de cleanroom kraan komen minimaal zijn.

Wanneer de kraan een eigen ondersteuningsconstructie heeft, is deze mogelijk niet verbonden met het gebouw waarin de cleanroom zich bevindt. In de meeste gevallen is dit echter wel het geval. Daarom is het erg belangrijk dat de kraan zonder trillingen werkt. Wanneer trillingen zich door de muren en het plafond van de cleanroom verplaatsen, kunnen ze deeltjes die aan deze oppervlakken kleven de energie geven om los te komen en hun weg naar een lager oppervlak, zoals het product of proces, te vinden.

Om contaminatierisico's te minimaliseren, is het belangrijk dat alle bewegingen van de kraan soepel en niet abrupt zijn om trillingen en verstoringen van de luchtstroom in de cleanroom te voorkomen. Bovendien mag de snelheid van de kraan de algemene luchtstroomsnelheid van de cleanroom niet overschrijden.

Onze cleanroom kranen

Door slim te ontwerpen en aandacht te besteden aan elk detail, beperken of voorkomen onze cleanroomkranen verschillende vormen van contaminatie. Hierdoor voldoen al onze hijsoplossingen aan de strenge ISO-normen voor cleanrooms. De hijsoplossing zal de cleanroomomgeving niet verstoren door ongewenste contaminatie te introduceren.

Wilt u precies weten hoe we dit doen en waarom u zou moeten kiezen voor een kraan van Mennens Cleanroom Cranes boven een traditionele industriële bovenloopkraan? Neem gerust contact met ons op. Wij zijn ervan overtuigd dat we ook voor uw toepassing de perfecte kraan kunnen bieden.

 

Meer nieuws

Blog Image :

MCC lezing cleanroom hijsoplossingen VCCN

Op 17 juni 2026 verzorgt Danny van Deuzen, commercieel directeur bij Mennens Cleanroom Cranes, een lezing tijdens het Nationaal Symposium Contamination Control.

In deze lezing licht hij de mogelijkheden van hijsen in cleanrooms toe. Het gaat om een technisch onderwerp met directe impact op reinheid, precisie en processtabiliteit.

Lees meer
Blog Image :

Als opleveren meer is dan een handtekening

Een cleanroomkraan moet niet alleen technisch goed functioneren, maar ook aantoonbaar voldoen aan alle gestelde eisen. In deze blog staat hoe de eindcontrole en digitale oplevering worden ingericht, met nadruk op transparantie, controle en borging van kwaliteit.


Lees meer
Blog Image :

MCC & Marketech op SEMICON SEA 2026

Mennens Cleanroom Cranes neemt deel aan SEMICON Southeast Asia 2026 in Kuala Lumpur. Dit gebeurt in samenwerking met Marketech International Corp. (帆宣系統科技股份有限公司). De focus ligt op hijsoplossingen voor cleanroomomgevingen binnen de semiconductor- en hightechindustrie.

Lees meer
Blog Image :

Test en trainingscentrum voor validatie van hijssystemen

Met de opening van het Test & Training Centrum (T&TC) beschikt Mennens Cleanroom Cranes (MCC) over een omgeving waarin cleanroom hijssystemen onder gecontroleerde omstandigheden worden ontwikkeld, getest en gevalideerd.

Door deze stappen op één locatie samen te brengen ontstaat meer inzicht in prestaties, gedrag en de onderlinge interactie van componenten. Dat is direct relevant voor ontwerpkeuzes en voor de uitvoering van projecten.

Lees meer
Terug naar het overzicht

Laat u adviseren

Onze experts staan voor u klaar.

Contact us

Maatwerk nodig?

Contact us

Mennens Cleanroom Cranes B.V.

Achtseweg Zuid 161
5651 GW Eindhoven
Nederland
T +31(0)88 425 83 00
sales@cleanroomcranes.nl
www.cleanroomcranes.nl